Thông tin - Báo chí - Xuất bản

"Nấm độc" thông tin và hành trình lan tỏa cái đẹp


Ngày cập nhật: 09/10/2019 4:03:13 CH

 > Kỳ 2: Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm

KỲ 1: "NHẬN DIỆN" KHÔNG GIAN MẠNG


Lễ kết nạp đảng viên tại Trường Tiểu học Hướng Phùng

Kể từ khi chính thức kết nối với mạng quốc tế (năm 1997), đến đầu năm 2019, theo thống kê của “We are Social”, Việt Nam có khoảng 64 triệu người dùng Internet, chiếm khoảng 67% dân số. Việt Nam cũng là 1 trong 10 nước có lượng người dùng facebook và youtube cao nhất thế giới.

Cũng như các quốc gia khác trên toàn cầu, Việt Nam đang khai thác và phát huy những đặc tính ưu việt của không gian mạng, đồng thời cũng đang phải đối mặt với những tác động tiêu cực khó kiểm soát từ mạng xã hội - dạng thức truyền thông mới. Nhiều loại thông tin sai trái, thù địch, xấu xa, độc hại trên mạng xã hội với mức độ, tần suất ngày càng tăng. Đảng viên có nhận thức hết và nhận thức đúng trách nhiệm của mình trong việc chuyển tải thông tin trên không gian mạng?

 “Nấm độc” thông tin trên không gian mạng

Theo qui định tại Điều 2, Luật An ninh mạng 2018, không gian mạng là “mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lí và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn không gian và thời gian”. Còn xét theo góc độ mối quan hệ xã hội, không gian mạng hình thành những “môi trường ảo” và thúc đẩy thay đổi một cách căn bản quá trình tiếp nhận, tương tác, chia sẻ thông tin của toàn xã hội. Quá trình học tập, hình thành thói quen, tư duy, cảm xúc, đạo đức, lối sống, quan điểm, tư tưởng của từng cá nhân mà đặc biệt là giới trẻ đang chịu sự tác động và đã có những biến chuyển rõ rệt những năm qua. Không gian mạng đã hình thành các yếu tố tác động và ảnh hưởng trực tiếp đến công tác định hướng dư luận, công tác tuyên truyền, giáo dục lí tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa.

Theo khảo sát của chương trình Nghiên cứu internet và xã hội (VPIS), các trường hợp phát ngôn gây thù ghét của người sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam thể hiện tập trung: nói xấu, phỉ báng (61,7%); vu khống, bịa đặt thông tin (46,6%); kì thị dân tộc (37,01%); kì thị giới tính (29,03%); kì thị khuyết tật (21,76%); kì thị tôn giáo (15,09%). Rõ ràng, không gian mạng hiện đang là môi trường ảnh hưởng đến tâm lí người dùng, đặc biệt là tầng lớp trẻ khi vô tình tiếp cận sản phẩm, thông tin có nội dung và hình thức đồi trụy, khiêu dâm, kích động bạo lực. Hơn nữa không gian mạng cũng tồn tại những yếu tố làm tăng tính dễ tổn thương của trẻ em trước những rủi ro và nguy hại bao gồm sử dụng sai, xâm phạm thông tin cá nhân, truy cập vào nội dung độc hại và bắt nạt, xâm hại trực tuyến…

Lợi dụng thực trạng về xu hướng tiếp nhận và tính xác thực thông tin còn yếu trên không gian mạng, nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân lợi dụng để phát tán thông tin xấu, độc, thông tin bịa đặt, sai sự thật… nhằm tạo ra các đợt “khủng hoảng truyền thông” để thu hút sự quan tâm của dư luận mà không cần quan tâm đến những tác động tiêu cực, những ảnh hưởng xấu đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội chỉ để phục vụ lợi ích kinh tế, mục đích khác của tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Bên cạnh đó, cùng với xu thế hội nhập, không gian mạng trở thành môi trường tác nghiệp để phóng viên cơ quan báo, đài nước ngoài thu thập thông tin, tư liệu, thực hiện các phỏng vấn về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Việt nam. Bên cạnh những thông tin tích cực vẫn có không ít những thông tin sai sự thật về sự phát triển của Việt Nam.

Tình trạng “giật tít, câu view” vẫn còn tiếp diễn, “hướng lái” dư luận, gây hiểu sai về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước. Trong đó, tập trung hướng vào lợi dụng những sơ hở, thiếu sót trong quản lí kinh tế, văn hóa, xã hội; khai thác thông tin từ những vụ việc tiêu cực xảy ra trong đời sống để xuyên tạc, thổi phồng; lấy hiện tượng quy kết thành bản chất; đăng tải thông tin thật, giả lẫn lộn; đưa ra cái gọi là “tài liệu chứng minh” để xuyên tạc vai trò lãnh đạo, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bịa đặt về bí mật theo kiểu hé lộ những “thâm cung bí sử” trong Đảng… Qua đó, tác động “dương Đông kích Tây” làm gia tăng các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ và kích động xã hội nảy sinh quan điểm tùy tiện, phản biện vô nguyên tắc, phản đối chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kêu gọi từ bỏ Đảng, chủ nghĩa Mác - Lênin; thúc đẩy lối sống thực dụng, thẩm thấu tư tưởng văn hóa ngoại lai vào đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân (nhất là thế hệ trẻ) làm phai nhạt lí tưởng cách mạng, băng hoại đạo đức xã hội...

Từ không gian “ảo”, không gian “mở” đến những thiệt hại thật

Qua những lượt “thích”, “bình luận” ác ý và những chia sẻ thiếu cẩn trọng trên mạng xã hội, thông tin độc hại cứ thế lây lan và những sự giận dữ có được “mảnh đất màu mỡ” để khuyếch đại lên. “Thói quen rất khó đổi. Cái tốt mà lạ, người ta có thể cho là xấu. Cái xấu mà quen người ta cho là thường” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.5, tr.107). Vì thế, điều nguy hiểm là khi hành vi này được lặp lại nhiều lần, dần dần sẽ hình thành thói quen thiếu ý thức khi tiếp nhận và truyền tải thông tin.

"Những nguồn năng lượng xấu này đang dần che mờ những mặt tích cực do internet và mạng xã hội mang lại" - báo cáo nghiên cứu khảo sát của chương trình Nghiên cứu internet và xã hội (VPIS) đánh giá. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nguyên nhân trực tiếp của các vụ bạo lực hay xâm hại nạn nhân là phụ nữ và trẻ em trong thời gian qua đều có ít nhiều liên quan đến mạng xã hội. Các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm đều bị ảnh hưởng rất lớn từ mạng xã hội, những thông tin, hình ảnh về tình dục trên mạng dẫn đến hành vi bắt chước,… Thậm chí các nạn nhân là trẻ em gái ở độ tuổi từ 13 đến dưới 16 tuổi có sự đồng tình cũng xuất phát từ việc xem trên mạng và học theo.

Mới đây, ngày 27/9/2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đông Hà ra quyết định khởi tố vụ án “Đe dọa giết người” là nhằm điều tra làm rõ 1 số nội dung liên quan được đăng tải trên trang Facebook Nguyễn Trâm và Fanpage Nguyễn Trâm – Nơ Nice coffee theo đúng quy định của pháp luật. Trước đó, trên 2 trang này đã đăng tải lên mạng xã hội liên quan đến công việc, đời sống cá nhân của một số doanh nhân, cán bộ, công chức, sĩ quan lực lượng vũ trang...

Ông Nguyễn Hoàn, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông cho biết: “Sự đa dạng, phức tạp của các hình thức thông tin, của nội dung thông tin, đặc biệt là thông tin điện tử, của các loại hình giải trí trên mạng Internet cùng với các sai phạm về đăng tải thông tin không chính xác, thông tin trái quy định của pháp luật, trái thuần phong mỹ tục, xúc phạm, bôi nhọ nhân phẩm; … đang là vấn đề bức xúc được cả xã hội quan tâm. Đối với tỉnh Quảng Trị, việc một số cá nhân (trong đó có đảng viên) đăng tải thông tin không chính xác, thông tin trái quy định của pháp luật; một số bài viết của phóng viên các cơ quan báo chí Trung ương phản ánh không đúng sự thật; có những bài viết không cẩn trọng trong việc giật tít cũng như đưa thông tin đối với những vụ việc người dân nghi ngờ, phóng viên chưa kiểm chứng thông tin này ở các cơ quan chức năng, nhưng đã đưa những thông tin chưa chính xác, gây hoang mang trong dư luận… đều được Sở đề nghị làm rõ các nội dung, nghiêm túc thực hiện đúng, đầy đủ theo quy định của Luật Báo chí năm 2016 về cải chính trên báo chí, về phản hồi thông tin. Một số thông tin được đăng tải trên trang Thông tin điện tử, trên mạng xã hội (facebook) có những nội dung bình luận không đúng mực, chửi tục, kích động… vi phạm Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/7/2013 của Chính phủ quy định quản lí, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, sở đã phát hiện và yêu cầu tháo gỡ kịp thời. Đối với những trường hợp có đơn thư khiếu nại, tố cáo về thông tin trên mạng, Sở tiến hành xem xét, giải quyết theo thẩm quyền đúng quy trình, trình tự”.

Rõ ràng là không gian mạng từ “ảo” đã trở thành thực và tác động vào cuộc sống thực tế của từng cá nhân. Đáng tiếc là có nhiều đảng viên lại hiếu kì, chia sẻ, bình luận để câu "like". Bên cạnh đó. có luồng dư luận “thổi lên” rằng, trước nhiều “rắc rối” do mạng xã hội đưa đến mà người dùng chưa hiểu rõ về kĩ thuật và các văn bản pháp lí liên quan đến việc xử phạt sai phạm nên có hiện tượng đảng viên “sợ”, “né” mạng xã hội.

Thực chất của vấn đề đó như thế nào?

 Phương Nam

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Sở Thông tin và Truyền thông làm việc với Báo Quảng Trị (14/10/2019)
"Nấm độc" thông tin và hành trình lan tỏa cái đẹp (9/10/2019)
"Nấm độc" thông tin và hành trình lan tỏa cái đẹp (9/10/2019)
Ra mắt thư viện tiếng Anh cá nhân đầu tiên của tỉnh Quảng Trị (9/10/2019)
Tặng 16 tủ sách cho Trường phổ thông Hữu Nghị Việt - Lào (tỉnh Savannakhet) (9/10/2019)
Giao ban báo chí định kỳ tháng 7 và tháng 8 năm 2019 (16/9/2019)
Họp báo thông tin về các hoạt động kỷ niệm 10 năm thành lập thành phố Đông Hà (31/7/2019)
Hội nghị giao ban báo chí 6 tháng đầu năm 2019 (18/7/2019)
Hội nghị giao ban các cơ quan chủ quản báo chí 6 tháng đầu năm 2019 (18/7/2019)