Chuyển đổi số

Chuyển đổi số trong cơ quan báo chí


Ngày cập nhật: 15/09/2021 9:20:07 SA

          Trong 2 năm qua, giãn cách xã hội trở thành giải pháp tình thế trên quy mô toàn thế giới để thực hiện phòng, chống Covid-19. Báo chí, trong đó có báo in gặp rất nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, đối tượng độc giả ngày nay cũng khác trước: giỏi về công nghệ, ít có thời gian, bị chi phối nhiều yếu tố giải trí khác… Tuy nhiên đây cũng là cơ hội để những người làm báo nhận ra tính ưu việt của kinh tế số và yêu cầu cấp bách phải thực hiện quá trình chuyển đổi số.

          * Chuyển đổi số: Bắt đầu từ đâu?

          Chuyển đổi số là vấn đề được Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông tâm huyết khởi xướng từ những năm trước. Điều khá thú vị là trước đây, một số chính sách “đi sau” sự phát triển của thực tiễn nhưng với chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí có sự vào cuộc rất mạnh mẽ từ phía Bộ Thông tin và Truyền thông với mục tiêu hỗ trợ sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam, hòa nhập với sự phát triển của báo chí thế giới, góp phần thực hiện tốt vai trò trong việc xây dựng khát vọng về một Việt Nam hùng cường.

          Mục tiêu đặt ra là rất lớn nhưng thực tế triển khai không phải đơn giản. Tại Hội nghị trực truyến Tổng kết công tác năm 2020 và triển khai nhiệm vụ năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông, Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh: “Chuyển đổi số là xu thế tất yếu của các cơ quan báo chí hiện nay để có thể tiếp tục tồn tại, phát triển và thu hút độc giả. Trong năm 2020, các cơ quan báo chí trong nước đã có chuyển đổi tích cực trong nhận thức về những vấn đề liên quan đến chuyển đổi số, nhưng trong triển khai còn gặp rất nhiều khó khăn”.

          Theo các chuyên gia, chuyển đổi số lĩnh vực báo chí tại Việt Nam hiện nay đang đứng trước 3 vấn đề lớn. Thứ nhất, nguy cơ hứng chịu các cuộc tấn công mạng quy mô lớn có thể gây tổn hại nặng nề. Thứ hai, sự ảnh hưởng của mạng xã hội, tin giả gây khó khăn cho việc xác minh nguồn tin. Thứ ba, xu hướng cá nhân hóa trong tiếp nhận thông tin ngày càng cao cũng là trở ngại cho các cơ quan chuyển đổi số toàn diện.

          Quá trình chuyển đổi số trên thế giới và tại Việt Nam, bao gồm cả trong các cơ quan báo chí, vốn khá chậm chạp nhưng bất ngờ được đẩy mạnh mà động lực chính là tình trạng dịch bệnh Covid-19. Tình hình dịch bệnh khiến cho các tòa soạn phải thực hiện giãn cách, nhân viên phải làm việc từ xa, việc tiếp cận độc giả cũng như các khách hàng quảng cáo không dễ dàng và trực tiếp như trước. Chính vì thế mà Bộ Thông tin và Truyền thông đã “vào cuộc” khá quyết liệt. Ngày 22/7/2020, tại Quảng Ninh, Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức Diễn đàn “Chuyển đổi số và các mô hình kinh tế mới cho báo chí”. Chương trình nằm trong khuôn khổ “Dự án phát triển Báo chí Việt Nam” giai đoạn 2020-2024, được tổ chức nhằm mục đích tạo ra một diễn đàn các cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, nhà mạng, doanh nghiệp trao đổi về những thách thức của báo chí Việt Nam, đồng thời tìm kiếm các mô hình mới góp phần tăng nguồn thu cho các cơ quan báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ ngày một phát triển.

          Tuy nhiên, đối với nhiều cơ quan báo chí, chuyển đổi số dường như mới dừng ở việc số hóa nội dung và đầu tư công nghệ.


Chuyển đổi số đòi hỏi trang bị thiết bị hiện đại cùng cách trình bày hiện đại, nội dung hấp dẫn để đáp ứng nhu cầu bạn đọc.

 

          * Bước đầu chuyển đổi số ở cơ quan báo chí Quảng Trị

          Hiểu một cách đơn giản, chuyển đổi số trong cơ quan báo chí chính là ứng dụng công nghệ và những giải pháp phục vụ cho việc lưu trữ, quản trị khai thác và đặc biệt là các tính năng giúp cho các cán bộ, phóng viên, biên tập viên… có thể tìm kiếm, khai thác được tư liệu, chất liệu phù hợp với nội dung đề tài nhanh chóng, chính xác và thậm chí có thể tìm thấy các tư liệu gợi mở thêm cho biên tập viên một cách nhìn mới, thấu đáo, toàn diện hơn về vấn đề đang quan tâm… Đã có những công nghệ khai thác dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho phép đánh giá nội dung chương trình một cách tự động, phần mềm sẽ giúp chúng ta có thể phát hiện các nội dung không phù hợp, nội dung sai phạm, không đúng tôn chỉ mục đích một cách nhanh chóng và có độ chính xác cao. Như vậy chỉ cần một người hoặc rất ít người có thể đánh giá được khối lượng chương trình rất lớn trong ngày.

          Tuy nhiên, điều quan trọng nhất mà các cơ quan báo chí cần nhìn nhận ra đó là độc giả/ khán giả/ thính giả hôm nay đã thay đổi và khác với ngày hôm qua. Độc giả đi đâu thì chuyển đổi số phải diễn ra ở đó.

          Đối với lĩnh vực phát thanh, truyền hình, theo Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 sẽ phổ cập dịch vụ mạng di động 4G/5G và điện thoại di động thông minh. Trong những năm tới, trung bình mỗi người sẽ có một điện thoại thông minh, thói quen và nhu cầu của khán giả truyền hình sẽ thay đổi theo hướng cá nhân hóa và xem trên các thiết bị di động. Hạ tầng phát sóng sẽ chuyển dịch sang môi trường số, đòi hỏi chương trình sản xuất phải phù hợp với đa nền tảng thiết bị công nghệ.

          Để tạo ra được những chương trình phát thanh, truyền hình hay cần có hệ thống trang thiết bị kỹ thuật chất lượng và nội dung đề tài hấp dẫn. Nhưng để phù hợp với người nghe, người xem thì khi sản xuất và phát sóng chương trình còn phải hướng đến thiết bị đầu cuối mà người dân sử dụng. Điều đó, đòi hỏi các đài PT-TH cần phải có những chiến lược phù hợp.

          Giám đốc Đài PT-TH tỉnh Quảng Trị Võ Nguyên Thủy cho biết, chuyển đổi số là xu thế tất yếu và bắt buộc phải thực hiện. Hiện tại, Ban Giám đốc Đài đã cho triển khai thực xây dựng dự thảo Đề án chuyển đổi số trong phát thanh - truyền hình. Nguồn lực để thực hiện Đề án này là khá lớn. Do đó, để phù hợp với thực tế, Đài phải có lộ trình thực hiện.

          Độc giả theo truyền thống gần như bị xóa mờ bởi một cơ quan báo chí hội tụ nhiều yếu tố: đọc, nghe, xem… Với chuyển đổi số, các yếu tố truyền thống bị phá vỡ và nếu nhanh chóng nắm bắt xu hướng này, các cơ quan báo in sẽ có những sản phẩm hấp dẫn hơn. Là tờ tạp chí của Hội VHNT tỉnh, Tạp chí Cửa Việt đã có sự thay đổi mạnh mẽ về hình thức trình bày và nội dung. Với số báo 322 (ra tháng7/2021), lần đầu tiên Tạp chí đã đưa infographic để minh họa bài viết, giúp bạn đọc cái nhìn tổng quan, khái quát nhất và ngắn gọn nhất. Trang bìa 1 sử dụng đồ họa. Việc dùng đồ họa để thể hiện nội dung bài viết là hình thức không mới ở các báo, tạp chí trung ương nhưng khá mới với tạp chí địa phương, nhất là đối với tạp chí văn nghệ. Theo Tổng Biên tập Tạp chí Cửa Việt Đoàn Phương Nam, chuyển đổi số sẽ giúp các cơ quan báo chí có thể làm được nhiều hoạt động trước đây không thể làm được hoặc nếu làm bằng cách truyền thống thì sẽ không khả thi do tốn kém rất nhiều chi phí về tài chính, con người… Tuy nhiên, để “thích nghi” với chuyển đổi số, các tòa soạn cần phải đổi mới sáng tạo và thực hiện chiến lược số hóa trong toàn bộ hoạt động của mình, từ việc phát triển ra những cách thức mới để tạo nội dung cho đến việc thử nghiệm các biện pháp giàu trí tưởng tượng.

Với xu thế mới, việc trình bày trên báo in/ báo điện tử phải bao gồm nhiều yếu tố: ý tưởng (ban biên tập), thông tin (phóng viên), ứng dụng công nghệ thông tin (trình bày)… để có sản phẩm cô đọng mà hấp dẫn.

          Ngoài quyết tâm của người lãnh đạo cơ quan báo chí còn phải lan tỏa điều này đến đội ngũ phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật… Do đó, bên cạnh việc trang bị máy móc, thiết bị, còn phải tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng quản lý báo chí cho đội ngũ người làm báo. Chuyển đổi số rõ ràng là con đường mà báo chí cần phải bước đi, thậm chí là đi nhanh và quyết liệt, nếu không muốn bị tụt hậu và mất đi độc giả, khán thính giả, và hậu quả đương nhiên là sự sống còn của chính cơ quan báo chí.

                                            Bài và ảnh: MINH PHƯƠNG

 

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC